RADA POLONII ŚWIATA, jako partner instytucjonalny i organizator, zaprasza 8 września, w godz. 16:55–17:55, w ramach XXXV Forum Ekonomicznego, na panel:
„EUROPA ŚRODKOWA OCZAMI MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH RÓŻNYCH PAŃSTW EUROPY”
Mniejszości narodowe od pokoleń stanowią ważną część historii, kultury i współczesności Europy Środkowej. Ich doświadczenia pozwalają spojrzeć na region z innej perspektywy – perspektywy ludzi, którzy zachowują swoją tożsamość, język i tradycje, jednocześnie żyjąc na co dzień w państwach, które nie są państwami ich narodu.
Poza granicami Polski mieszka szacunkowo około 21–22 miliony osób polskiego pochodzenia i Polaków.
Największe skupiska polskiej diaspory na świecie znajdują się w następujących krajach: Stany Zjednoczone: ok. 10 mln osób (największym ośrodkiem jest Chicago), Brazylia: ok. 2–3 mln osób (głównie w stanie Parana i mieście Kurytyba)., Niemcy: ok. 2–2,2 mln osób (głównie w Zagłębiu Ruhry i Berlinie), Francja: ok. 1 mln osób.
W niektórych państwach, takich jak Norwegia czy Islandia, Polacy stanowią najliczniejszą mniejszość narodową. Z kolei na Litwie czy Białorusi polska mniejszość ma charakter historyczny (autochtoniczny) i zamieszkuje zwarte obszary dawnych Kresów Wschodnich. Polacy na Litwie i Białorusi Polacy są najliczniejszą mniejszością narodową na Litwie. W 2021 roku kraj naszych północnych sąsiadów zamieszkiwało 183 tysiące osób o polskich korzeniach, co stanowi prawie 7% ogółu społeczeństwa. Liczne skupiska Polonii znajdują się także na sąsiadującej z Polską Białorusią, gdzie może mieszkać nawet milion Polaków. Jest to druga, po Rosjanach, mniejszość narodowa w tym kraju. Niestety, ze względu na antypolską politykę Aleksandra Łukaszenki, Polacy na Białorusi coraz częściej są represjonowani i prześladowani przez władzę w Mińsku.
RADA POLONII ŚWIATA, jako partner instytucjonalny i organizator w ramach XXXV Forum Ekonomicznego wzięła udział w panelu:
“EUROPA ŚRODKOWA OCZAMI MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH RÓŻNYCH PAŃSTW EUROPY”
W panelu wzięli udział:
- Alexander Zając – przewodniczący Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech, działacz polonijny
- Andrzej Suchanek – przewodniczący Rady Przedstawicieli Kongresu Polaków w Republice Czeskiej, członek Prezydium Rady Polonii Świata
- Liudmyla Kryva – historyczka, współpracowniczka Zaporoskiego Uniwersytetu Narodowego, ekspertka ds. współpracy międzynarodowej
- Dániel Deme – redaktor naczelny portali Hungary Today i Ungarn Heute
- Ottó Csampai – dyrektor Centrum Pielgrzymkowego im. Jánosa Esterházyego w Dolnych Obdokovcach
- Emese Csörgő – prawniczka, studentka Akademii Esterházyego, przedstawicielka młodego pokolenia węgierskiej społeczności na Słowacji
Panel poprowadził Jarosław Narkiewicz – poseł na Sejm Republiki Litewskiej, przewodniczący Komisji Administracji Państwowej i Samorządów, przewodniczący Rady Polonii Świata, były minister transportu i komunikacji Litwy.
Rozmawiano między innymi o tym;
- Jak wygląda Europa Środkowa z perspektywy społeczności żyjących poza granicami państwa własnego narodu?
- Jak zachować tożsamość, język i tradycję, będąc jednocześnie aktywną częścią społeczeństwa państwa zamieszkania?
- Jak poszczególne państwa chronią prawa mniejszości narodowych?
- Jaką rolę w zachowaniu tożsamości odgrywają edukacja, kultura i życie społeczne?
- Czy mniejszości narodowe mogą mieć większy wpływ na życie publiczne i współpracę międzynarodową?
- Czy doświadczenia mniejszości mogą stać się pomostem między narodami i impulsem do silniejszej współpracy w Europie Środkowej?
Sześć osób. Różne państwa, doświadczenia i perspektywy. Wspólna przestrzeń Europy Środkowej.
Dyskusja pokazała, że mniejszości narodowe łączą różne języki, kultury i tradycje, które są jednym z najważniejszych mostów współpracy Polaków między innymi narodami.
„Łączy nas Polonia”- to popularna maksyma odwołująca się do jedności narodowej, współpracy oraz budowania mostów między Polakami mieszkającymi w kraju a Polonią rozsianą po całym świecie.
Idea ta jest fundamentem wielu inicjatyw społecznych, kulturalnych i rządowych. Skupia się na kilku kluczowych obszarach:
- Wspólna tożsamość: Podkreślanie, że niezależnie od miejsca zamieszkania, metryki czy poglądów politycznych, wszystkich Polaków łączy wspólny język, kultura, historia i tradycja.
- Budowanie wizerunku Polski: Polonia na całym świecie działa jako naturalny ambasador polskości, promując polską kulturę, gospodarkę i historię w swoich krajach zamieszkania.
- Współpraca ponad podziałami: Hasło to jest często apelem o odrzucenie wewnętrznych sporów i konfliktów na rzecz realizacji wspólnych celów, takich jak wspieranie polskich społeczności za granicą czy pomoc charytatywna.-
- Wymiana doświadczeń: Łączenie potencjału Polaków w kraju z wiedzą, sukcesami i kontaktami rodaków zza granicy (np. w nauce, biznesie czy sztuce).
Jaką rolę mogą odegrać mniejszości narodowe w budowaniu silniejszej Europy Środkowej? To pytanie wyznaczyło kierunek jednej z debat 42. Konferencji Europa Karpat.
Wracając do rozmów z Karpacza, należy przypomnieć pytania i idee, które nadal pozostają aktualne również po zakończeniu konferencji.
Przedstawiciele różnych narodowości i środowisk podzielili się doświadczeniami swoich społeczności. Choć mówili o odmiennych krajach i historiach, bardzo szybko okazało się, że wszystkich łączy podobne wyzwanie – jak zachować własną tożsamość, a jednocześnie budować zaufanie i współpracę ponad granicami.
Z debaty płyną cztery ważne refleksje:
- Mniejszości narodowe mogą być naturalnym pomostem między państwami i społeczeństwami. Dzięki znajomości języka, kultury i doświadczeń różnych narodów pomagają lepiej się rozumieć i budować trwałe relacje.
- Silna tożsamość nie dzieli – pomaga budować porozumienie. Pielęgnowanie własnego języka, kultury i tradycji może iść w parze z otwartością na dialog oraz aktywnym uczestnictwem w życiu społecznym.
- Przyszłość Europy Środkowej zależy od młodego pokolenia. Dlatego tak ważne jest wychowanie do odpowiedzialności, dialogu i szacunku – zarówno dla własnej tożsamości, jak i dla innych kultur.
- Ludzie żyjący pomiędzy kulturami posiadają wyjątkowe doświadczenie. Znają różne języki, tradycje i sposoby patrzenia na świat. Dzięki temu mogą budować porozumienie tam, gdzie inni dostrzegają przede wszystkim granice.
Europa Środkowa od wieków rozwija się dzięki spotkaniu różnych kultur, języków i tradycji. Debata podczas 42. Konferencji Europa Karpat przypomniała, że mniejszości narodowe nie są jedynie częścią tej historii. Mogą być również współtwórcami jej przyszłości.
Reasumując Polonia łączy , nie dzieli, nie ma zgody na dzielenie Polaków. Polska od lat buduje swoją siłę na szacunku, wspólnocie i wzajemnym poszanowaniu. Europa Karpat od lat jest przestrzenią dialogu i współpracy ponad granicami. Tak trzymać!
